Adnan Turani

Adnan Turani 1960 yılı başlarında Türkiye’ye döndüğünde, kendi resminin temelin­deki soyut kavramları, bazı grafik etütlerin ve birbirine bağlı desenlerin, Lavi çalışmalarının sınırları içinde ve bu anahtarlar yardımıyla çözümlemeye çaba göstermiş, bu arada kültü kökenlerimizle soyut çizgi düzenini benzer yönlerini araştırmıştır. Batı’da ve özellikle Amerika’da 1950 yıllarına doğru etkisini duyurmaya başlayan şiirsel soyut akımın uzantılar ve özgün soyut kavramlara yönelim çabaları, onda zaman zaman figürün eşlik ettiği bir eğilim olarak, 1970 yıllarında ağırlığını duyurmuştur. Ondaki şiirsel soyut, figürle bağlantısını dolaylı düzeylerde de tutmuş olsa, boyanın dokusal ilişkilerin yoğunlaştırmaya ve bu noktada bir “pentür lezzeti” yakalamaya yöneliktir.
Onda desen boyayla birlikte, bir oluşumun ortak etkinliğini paylaşarak gelişir. Tasarlama süreci, tablodaki oluşum sürecine sıkı sıkıya bağlıdır ve buna organik bir oluşum da denebilir. Resimlerinde teknikle anlatım, bir bütünün birbirlerini tamamlayan parçaları olarak görünür. Tekniğin anlatımla çok yakın bir ilişkisi vardır. Biçimlerin yaşayan elemanlar olarak resimdeki yerlerini almaları, konuya koşullanmış ölü formlar olmaktan kurtulmaları yolun­da sürekli bir yenilenme ve araştırma, Adnan Turani’yi yakından ilgilendir­miştir. Bu yönüyle akademik soyut kö­kenli eğilimlere karşı bir tutum da onun resimleri için söz konusu olmuş­tur. Öte yandan, yazısal (kaligrafik) bir resim düzenini geliştirmiş olması­nı, kimi kültür sorunlarına bağlayabi­liriz. Ancak bu açıdan, bağnaz ölçü­lerle hareket etmez, yazısal kompozis­yonun olanaklarıyla soyutlanmış figür düzenleri arasında geçişler bulmaya çalışır.
Yine Avrupa’daki öğrencilik yıllarında soyut ve soyutlama çalışmaları yapan Turani, 1960’lı yıllara doğru resimde tümüyle doğa kaynaklı olmayan soyut non-figüratif, lirik-soyut bir anlatım diline ulaştı. 1970-80 yılları ve sonrasındaki çalışmalarında yeniden kadın ve ölü doğa gibi figür elemanları yer almaya başladı. Resim anlayışı soyut kurgulu bir etki biçimi arayışına dayanır. Onun için doğa biçimi değil, doğa biçiminin resimselleştirilmiş kurgusu önem taşır. Resimleri, optik görüntü biçiminin deformasyonuna değil, etki biçiminin zaman içinde araştırılarak bulunabilen soyut, yani önceden bilinemeyen bir sanat kurgusu anlayışına dayanır. Adnan Turani, soyut resmin Türkiye’deki en önemli temsilcilerinden birisidir. Aynı zamanda eğitmen ve yazar olarak da modern resmin önemli kişilerindendir. Resimleri Türkiye dışında birçok ülkenin düzenlediği bienal ve uluslararası sergilerde yer almıştır. (www.galerisoyut.com.tr)